متفورمین، که مدت‌ها برای دیابت مورد اعتماد بود، در مغز نیز مؤثر واقع می‌شود. این دارو با غیرفعال کردن Rap1 در هیپوتالاموس، قند خون را مؤثرتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، کاهش می‌دهد و درهایی را برای درمان‌های جدید می‌گشاید.

به گزارش پایان تیتر به نقل از ساینس دیلی، اگرچه متفورمین بیش از ۶۰ سال است که داروی اصلی برای مدیریت دیابت نوع ۲ است، اما محققان هنوز تصویر کاملی از نحوه عملکرد آن ندارند. دانشمندان کالج پزشکی بیلور و همکاران بین‌المللی، یک بازیگر جدید که قبلاً ناشناخته بود و واسطه اثرات بالینی مرتبط متفورمین است را کشف کرده‌اند: مغز. محققان با کشف یک مسیر مغزی که در عملکرد ضد دیابتی متفورمین دخیل است، امکانات جدیدی را برای درمان مؤثرتر و دقیق‌تر دیابت کشف کرده‌اند. این مطالعه در Science Advances منتشر شده است.

دکتر ماکوتو فوکودا، نویسنده مسئول و دانشیار اطفال – تغذیه در بیلور، گفت: “به طور گسترده پذیرفته شده است که متفورمین در درجه اول با کاهش تولید گلوکز در کبد، قند خون را کاهش می‌دهد. مطالعات دیگر نشان داده‌اند که از طریق روده عمل می‌کند.” “ما مغز را بررسی کردیم زیرا به عنوان یک تنظیم‌کننده کلیدی متابولیسم گلوکز کل بدن به طور گسترده شناخته شده است. ما بررسی کردیم که آیا مغز در اثرات ضد دیابتی متفورمین نقش دارد و چگونه.”

این تیم بر روی پروتئین کوچکی به نام Rap1 تمرکز کرد که در بخش خاصی از مغز به نام هیپوتالاموس شکمی-میانی (VMH) یافت می‌شود. محققان کشف کردند که توانایی متفورمین در کاهش قند خون در دوزهای بالینی مرتبط، به خاموش کردن Rap1 در این ناحیه از مغز بستگی دارد.

برای آزمایش این موضوع، آزمایشگاه فوکودا و همکارانش از موش‌های اصلاح ژنتیکی شده‌ای استفاده کردند که فاقد Rap1 در VMH خود بودند. به این موش‌ها رژیم غذایی پرچرب داده شد تا دیابت نوع ۲ را تقلید کنند. هنگامی که دوزهای پایین متفورمین به آنها داده شد، این دارو نتوانست قند خون آنها را کاهش دهد. با این حال، سایر داروهای دیابت مانند انسولین و آگونیست‌های GLP-1 همچنان مؤثر بودند.

برای نشان دادن بیشتر اینکه مغز یک بازیگر کلیدی است، محققان مقادیر بسیار کمی از متفورمین را مستقیماً به مغز موش‌های دیابتی تزریق کردند. نتیجه، کاهش قابل توجه قند خون بود، حتی با دوزهایی هزاران برابر کمتر از آنچه معمولاً از طریق دهان داده می‌شود.

فوکودا گفت: “ما همچنین بررسی کردیم که کدام سلول‌ها در VMH در واسطه‌گری اثرات متفورمین نقش دارند.” ما دریافتیم که نورون‌های SF1 هنگام ورود متفورمین به مغز فعال می‌شوند، که نشان می‌دهد آنها مستقیماً در عملکرد دارو نقش دارند.

دانشمندان با استفاده از برش‌های مغزی، فعالیت الکتریکی این نورون‌ها را ثبت کردند. متفورمین باعث فعال‌تر شدن اکثر آنها شد، اما تنها در صورتی که Rap1 وجود داشته باشد. در موش‌هایی که Rap1 در این نورون‌ها وجود نداشت، متفورمین هیچ تاثیری نداشت، که نشان می‌دهد Rap1 برای “روشن کردن” این سلول‌های مغزی توسط متفورمین و کاهش قند خون ضروری است.

فوکودا گفت: “این کشف نحوه تفکر ما در مورد متفورمین را تغییر می‌دهد. این فقط در کبد یا روده کار نمی‌کند، بلکه در مغز نیز عمل می‌کند. ما دریافتیم که در حالی که کبد و روده‌ها برای پاسخ دادن به غلظت‌های بالای دارو نیاز دارند، مغز به سطوح بسیار پایین‌تری از آن واکنش نشان می‌دهد.”

اگرچه تعداد کمی از داروهای ضد دیابت بر مغز تأثیر می‌گذارند، این مطالعه نشان می‌دهد که متفورمین که به طور گسترده استفاده می‌شود، از دیرباز این کار را انجام داده است. فوکودا گفت: “این یافته‌ها، دریچه‌ای را برای توسعه درمان‌های جدید دیابت که مستقیماً این مسیر را در مغز هدف قرار می‌دهند، باز می‌کند.” «علاوه بر این، متفورمین به خاطر سایر فواید سلامتی، مانند کند کردن روند پیری مغز، شناخته شده است. ما قصد داریم بررسی کنیم که آیا همین سیگنالینگ Rap1 مغز مسئول سایر اثرات مستند این دارو بر مغز است یا خیر.»

مترجم: مرتضی کوکبی

انتهای پیام/