نتایج یک پژوهش گسترده که روی بیش از ۱۱۰ هزار زن انجام شده است، نشان می‌دهد مصرف داروهای گروه GLP-1 از جمله اوزمپیک (Ozempic)، ویگووی (Wegovy)، مونجارو (Mounjaro) و زپ‌باند (Zepbound) با کاهش حدود ۳۰ درصدی خطر ابتلا به سرطان پستان ارتباط دارد؛ هرچند پژوهشگران تأکید می‌کنند این یافته هنوز به معنای اثبات نقش پیشگیرانه این داروها نیست و برای رسیدن به نتیجه قطعی، انجام کارآزمایی‌های بالینی ضروری است.

به گزارش پایان تیتر به نقل از ساینس دیلی، این مطالعه در نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO 2026) ارائه و هم‌زمان در مجله علمی JCO Oncology Practice منتشر شده است.

بررسی پرونده بیش از ۱۱۱ هزار زن

محققان در این پژوهش، اطلاعات پزشکی ۱۱۱ هزار و ۶۴۶ زن ۴۵ تا ۸۰ ساله را که دارای شاخص توده بدنی (BMI) ۲۵ یا بیشتر بودند و طی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ در مراکز درمانی دانشگاه پنسیلوانیا تحت تصویربرداری پستان قرار گرفته بودند، بررسی کردند.

از میان این افراد، ۱۵ هزار و ۲۶۴ نفر داروهای GLP-1 مصرف کرده بودند و ۹۶ هزار و ۳۸۲ نفر سابقه مصرف این داروها را نداشتند.

نتایج نشان داد احتمال ابتلا به سرطان پستان در میان مصرف‌کنندگان این داروها به‌طور معناداری کمتر بوده است. در تحلیل کل جامعه آماری، خطر ابتلا ۳۵.۱ درصد کاهش یافت و در تحلیل تطبیقی که عوامل مؤثر مانند سن، نژاد، شاخص توده بدنی، تراکم بافت پستان و ابتلا به دیابت کنترل شد، این کاهش به ۳۰.۵ درصد رسید.

پژوهشگران: هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است

دکتر الیزابت مک‌دونالد، استاد رادیولوژی دانشکده پزشکی پرلمن دانشگاه پنسیلوانیا و پژوهشگر اصلی این مطالعه، اعلام کرد این تحقیق از نوع مشاهده‌ای بوده و بنابراین نمی‌تواند رابطه علت و معلولی میان مصرف داروهای GLP-1 و کاهش خطر سرطان پستان را اثبات کند.

وی افزود: «این نتایج شواهد امیدوارکننده‌ای در اختیار جامعه علمی قرار می‌دهد و نشان می‌دهد بررسی نقش این داروها در پیشگیری از سرطان پستان ارزش انجام مطالعات بالینی گسترده را دارد.»

به گفته وی، یک کارآزمایی بالینی چندمرکزی برای ارزیابی اثر این داروها در زنان پرخطر، از جمله افرادی که سابقه ابتلا به سرطان پستان دارند، در حال طراحی است.

چرا این داروها ممکن است خطر سرطان را کاهش دهند؟

داروهای GLP-1 با تقلید از هورمون طبیعی گلوکاگون‌مانند-۱، اشتها را کاهش داده و به تنظیم قند خون کمک می‌کنند. این داروها ابتدا برای درمان دیابت نوع ۲ تولید شدند، اما به دلیل اثربخشی بالا در کاهش وزن، اکنون به یکی از پرمصرف‌ترین داروهای این حوزه تبدیل شده‌اند.

پژوهشگران معتقدند کاهش وزن می‌تواند بخشی از علت کاهش خطر سرطان پستان باشد، زیرا چاقی به‌ویژه پس از یائسگی یکی از عوامل خطر شناخته‌شده این بیماری است. با این حال، احتمال می‌رود مکانیسم‌های دیگری نیز در این زمینه نقش داشته باشند؛ از جمله کاهش التهاب مزمن، بهبود وضعیت متابولیک و تأثیر بر مسیرهای مولکولی و فرآیندهای اپی‌ژنتیک مرتبط با رشد سلول‌های سرطانی.

محدودیت‌های مطالعه

پژوهشگران تأکید کرده‌اند این تحقیق محدودیت‌هایی نیز داشته است. در این مطالعه تفاوت میان داروهای مختلف این گروه بررسی نشده، مدت زمان مصرف داروها مشخص نبوده و عواملی مانند سابقه ژنتیکی، مرحله سرطان و نوع تومور نیز در تحلیل نهایی لحاظ نشده‌اند.

به همین دلیل، متخصصان توصیه می‌کنند افراد از مصرف خودسرانه این داروها با هدف پیشگیری از سرطان پستان خودداری کنند تا نتایج مطالعات بالینی آینده، اثربخشی و ایمنی این رویکرد را به‌طور قطعی مشخص کند.

افق تازه در پیشگیری از سرطان پستان

در حال حاضر، مهم‌ترین راهکارهای کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان شامل حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی، غربالگری منظم، مصرف داروهای پیشگیرانه در افراد پرخطر و در برخی موارد جراحی پیشگیرانه است.

اگر نتایج مطالعات آینده نیز یافته‌های این پژوهش را تأیید کند، داروهای GLP-1 می‌توانند به گزینه‌ای نوین برای پیشگیری از سرطان پستان تبدیل شوند؛ موضوعی که می‌تواند چشم‌انداز جدیدی در مقابله با یکی از شایع‌ترین سرطان‌های زنان در جهان ایجاد کند.

مترجم: بیتا جعفری

انتهای پیام/